آیا اسلام کودک ده ساله پذیرفته است؟

این سؤال، سؤال معروفى است که از همان قرون نخستین اسلام در میان بعضى از «بهانه جویان» مطرح بوده است، و آن اینکه درست است که على (علیه السلام) نخستین مردى است که اسلام را پذیرفت، ولى آیا اسلام یک کودک ۱۰ ساله و نابالغ پذیرفته است؟ و اگر زمان بلوغ او را معیار بگیریم جمع دیگرى اسلام را قبل از او پذیرا شده بودند.

‏ در اینجا مناسب است گفتگوئى را که میان «مأمون» خلیفه عباسى که با یکى از علماء معروف اهل سنت در عصر او به نام «اسحاق» صورت گرفت بیاوریم (این حدیث را «ابن عبدربه» در «عقد الفرید» آورده است).

مأمون به او گفت آن روز که

بررسى و تحلیل تازه اى روى آیه تبلیغ

ما اگر از تمام روایاتى که درباره شأن نزول آیه فوق، و همچنین روایاتى که درباره داستان غدیر آمده است صرف نظر کنیم، و تنها به محتواى خود آیه و آیات بعد از آن، نظر دقیق بیفکنیم، مى توانیم از عمق این آیات وظیفه خود را در برابر مسأله خلافت و جانشینى پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله)روشن سازیم.

توضیح اینکه: آیه فوق با تعبیرات مختلفى که در آن وارد شده نشان مى دهد که ناظر به مسأله اى است که داراى سه ویژگى مهم بوده است:

۱ـ مسأله اى که از نظر اسلام فوق العاده اهمیّت داشته است تا آنجا که به پیامبر (صلى الله علیه وآله) دستور داده مى شود آن را ابلاغ کند، و اگر ابلاغ نکند رسالت پروردگار را ابلاغ نکرده است! و به تعبیر دیگر چیزى بوده است همسنگ مسأله نبوّت، که اگر انجام نشود، رسالت پیامبر (صلى الله علیه وآله) ناتمام مى ماند! (وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ).

بدیهى است منظور این نیست که این یک دستور الهى معمولى بوده و هر دستور الهى ابلاغ نشود رسالت او ابلاغ نشده است، زیرا این سخن از قبیل توضیح واضح است و نیازى به بیان ندارد، در حالى که ظاهر آیه این است که مسأله مورد نظر داراى اهمیّت ویژه اى است که باکیان رسالت و نبوّت گره خورده است.

۲ـ این مسأله حتماً مربوط به نماز و روزه و حجّ و جهاد و زکات امثال آن از ارکان تعلیمات اسلام نبوده است، چرا که آیه در سوره مائده است، و مى دانیم سوره مائده آخرین سوره اى است که بر پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله)نازل شده (یا از آخرین سوره ها است) یعنى در اواخر عمر پربار پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله) بوده که تمام ارکان مهم اسلام تبیین شده بود.(۱)

حادثه غدیر چیست؟

‏ یا اَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغ ما اُنْزِل اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النّاسِ اِنَّ اللّهَ لایَهْدِى الْقَوْمَ الْکافِرینَ:

اى پیامبر! آنچه را از سوى پروردگارت نازل شده است به طور کامل (به مردم برسان، و اگر نکنى رسالت او را انجام نداده اى، و خداوند تو را از (خطرهاى احتمالى) مردم نگاه مى دارد، و خداوند جمعیت کافران لجوج را هدایت نمى کند».

در کتابهاى بسیارى از دانشمندان اهل تسنن ( و همه کتب معروف شیعه)

اعم از تفسیر و حدیث و تاریخ آمده است که آیه فوق در شأن على (علیه السلام) نازل شد.

این روایات را گروه زیادى از صحابه، 

از جمله «ابوسعید خدرى»، «زید بن ارقم»، «جابر بن عبدالله انصارى»، «ابن عباس»، «براء بن عازب»، «حذیفه»، «ابوهریره»، «ابن مسعود» و «عامر بن لیلى» نقل کرده اند و در روایات آنها آمده است که این آیه درباره على (علیه السلام) و داستان روز غدیر نازل شده است.

جالب اینکه بعضى از این روایات از طرق متعدد نقل شده از جمله:

آرام جانی یا علی

روح وروانی یا علی آرام جانی یا علی جان و جهانی یا علی فخر زمانی یا علی

خون خدایی یا علی محبوب مایی یا علی اهل وفایی یا علی والا مکانی یا علی

مارا مرادی یا علی نیکو نهادی یا علی اهل ودادی یا علی راز نهانی یا علی

سالار جنت یا علی، اهل سعادت یا علی اهل شرافت یا علی باعزو شانی یا علی

ما را پناهی یا علی هادی راهی یا علی خوش تر زماهی یا علی جود کلانی یا علی

هر کس بود مرد خدا مارا انیس و رهنما غمخوار ما در هر کجا بهتر از آنی یا علی

تا بر شد از نیام فلق برق خنجرش

برچید شب ز دشت و دمن، تیغ چادرش‏

یک شعر از علیرضا قزوه

خلیفه نیستی

سلطان هم

فقط امام اول مظلومانی

و جای پنج سال

می‌شد که پنجاه سال حاکم باشی

می‌شد که شامات را

چون دندانی کند و پراکند

که سهم بچه‌های ابوسفیان باشد

و در امارت کوفه

کاری هم به «ابن‌ملجم» و «قطام» داد.

می‌شد هر سال